Karakoyunlu Mirhanlı Bölgesi Arkeolojik Araştırmalar
Archaeological Research in the Karakoyunlu-Mirhanlı Region
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18008716Anahtar Kelimeler:
Demir Çağı, Urartu, Erikua, Mirhanlı, ığdırÖzet
I
Iğdır bölgesi ovalık ve dağlık alanların iç içe geçtiği bir coğrafya olması sebebiyle yerleşim yeri çeşitliliğinde oldukça farklı örnekleri içinde barındırmaktadır. Coğrafyanın hem yerleşik kültür hem de göçebe kültür için gerekli alt yapıya sahip olması Kalkolitik Çağ’dan itibaren yerleşik yaşamın başlamasına olanak sağlamıştır. Ancak bölgenin en yoğun ve en hareketli zamanının Demir Çağı’nda yaşandığı anlaşılmaktadır. Bölgeye bir dizi işgal ve yağma seferleri düzenleyen Urartu Krallığı bıraktığı yazıtlara göre; bölgede Luhiuni isimli bir başkente sahip Erikua isimli bir krallık bulunmaktadır. Urartu Kralı Minua ile başlayan bu mücadelenin Minua’nın torunu Argişti dönemine kadar uzandığı anlaşılmaktadır. Mirhanli olarak adlandırılan bölge Urartu’nun Erikua Krallığı ile mücadelesini üst noktalara taşıdığı bir konumda bulunmaktadır. Mirhanlı bölgesi Iğdır-Karakoyunlu ilçe merkezinin yaklaşık 2 km. güneybatısında bulunmaktadır. Alanda yaptığımız araştırmalarda Demir Çağı’na tarihlendirdiğimiz yapı kalıntıları ile bir gölet ve ağıllar tespit edilmiştir. Alanının tüm değerlendirmesi bölgenin Demir Çağı’ndan itibaren kullanılmaya devam ettiğini ortaya koymaktadır. Alandaki büyük taşların işçiliğin kalitesi Demir Çağı’nda ulaşılmış bir seviyedir. Bu makalede sunulan saha çalışması, Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) kullanılarak hazırlanmıştır.
Referanslar
Akın Bingöl-Dilek Karageçi, Kars Müzesi’nde Yer Alan Urartu Ok Uçları, Gazi Akademik Bakış, 16/32, 2023, s.359-374
Aydın, Taner, Geçmişte Günümüze Ağrı Dağı ve Çevresindeki Geçitler, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 2024, s.479-517.
Ayşe Nur Morkoç, Urartularda Deri ve Deri İşlemeciliği, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2018, 22, s.701-714
Karataş, Atilla, Aras Havzası II Tarih, Coğrafya, Arkeoloji, Kültür ve Sanat, (Ed. Ayhan Yardimciel), Kabalcı Yayıncılık, İstanbul, 2023, s.9-26.
Karataş, Atilla, Aras Havzası III Tarih, Coğrafya, Arkeoloji, Kültür ve Sanat, (Ed. Ayhan Yardimciel, Hüseyin Metin, Ersin Doğantekin), Kabalcı Yayıncılık, İstanbul, 2024, s.19-36.
Margaret R. Payne, Urartu Çiviyazılı Belgeler Kataloğu, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2006.
Metin, Hüseyin -Abdulhadi Durukan, Iğdır-Melekli’deki Delikkaya Yerleşimi: İlk Gözlemler, Amisos 1 Orta Aras Havzası Özel Sayısı, 2022, s.56-63.
Metin, Hüseyin, Demir Çağı’nda Doğubayazıt-Iğdır Arasındaki Kafkasya Yolu: Savunma Üniteleri, Aras Havzası II Tarih, Coğrafya, Arkeoloji, Kültür ve Sanat, (Ed. Ayhan Yardimciel), İstanbul, 2023, s.95-108.
Selçuk Ural, Anadolu’nun Kültürel Mirasında Iğdır’ın Yeri ve Önemi, Aras Havzası III, Tarih, Coğrafya, Arkeoloji, Kültür ve Sanat, (Ed. Ayhan Yardimciel), Kabalcı Yayıncılık, 2024, s.165-178.
Şimşek, Oğuz, Iğdır İlinin Nüfus Özellikleri, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 5 (14), 2018, s.180-210.
Yardimciel, Ayhan, Eskiçağ’da Iğdır Ovası, Doğal ve Beşeri Bilimler Açısından Iğdır-I, Ed. Taner Aydın, Astana Yayınları, Ankara, 2022, s.6-27.
Yardimciel, Ayhan -Hüseyin Metin, Demir Çağı’nda Urartu’nun Orta Aras Havzası’na Düzenlediği Askeri Operasyonlar: Urartu-Erikua Krallıkları Arasındaki Mücadeleler”, Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2024, 8 (2), s.683-701.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Ayhan Yardimciel, Akın Bingöl
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
